Hoppa yfir valmynd

Svona virkar Carbfix

Það eru ekki einungis tré og gróður sem binda kolefni úr andrúmsloftinu. Gífurlegt magn af kolefni er bundið í bergi. Carbfix líkir eftir og hraðar náttúrulegu ferli, þar sem koldíoxíð er geymt varanlega neðanjarðar. Carbfix leysir CO2 í vatni og dælir niður í berglög þar það breytist í steindir á innan við tveimur árum með aðferð sem er hugverkavarin. Carbfix aðferðin þarf aðeins þrjú hráefni: Hentug berglög, vatn og uppsprettu koldíoxíðs

Basalt eða aðrar hvarfgjarnar bergtegundir + uppleyst CO2 = Stöðug karbónöt

Kolsýrt vatn er, eins og nafnið gefur til kynna, súrt. Því meiri koldíoxíð sem er í vatninu, því súrara er það. Rétt eins og sýra brennir húð, brennir kolsýrða Carbfix vatnið sig inn í berglögin og þvingar þau til að losa málma á borð við kalsíum, magnesíum og járn. Með tímanum bindast þessir málmar uppleysta koldíoxíðinu og mynda karbónat steindir sem fylla upp í holótt basaltið.

Karbónötin eru stöðug í þúsundir ára og því má líta svo á að geymslan sé varanleg. Það kom vísindafólki á óvart hvað ferlið tók skamman tíma. Á tilraunastigi Carbfix aðferðarinnar kom í ljós að 95% af því CO2 sem dælt var niður breyttist í stein á innan við tveimur árum, mun hraðar en áður var talið.

Kolsýrða vatnið sem er dælt niður er bæði þyngra og kaldara en vatnið sem er fyrir í berglögunum og því hefur það tilhneygingu til að sökkva svo ekki er hætta á að það rísi aftur upp til yfirborðsins. Þetta er þvert á við aðrar hefðbundnari leiðir til að farga CO2 með niðurdælingu sem byggja á því að dæla hreinu vökvagerðu koldíoxíði djúpt í jörðu en því fylgir hætta á að það leki út. Ungt basískt gosberg er mjög brotkennt og gljúpt svo að vatn seytlar auðveldlega gegnum sprungur og holur neðanjarðar.

Nánari lýsingu á ferlinu má finna í vísindagreinum Carbfix.

AF HVERJU STEINRENNIST CO2 SVO HRATT?

Kolsýran í vatninu tryggir að hefjast efnahvörfin milli bergsins og vökvans strax. Sýrustigið veldur því að málmar byrja að losna úr basaltinu út í vökvann en svo, þegar sýristigið breytist, tekur steinrenning við. Basaltið er mjög hvarfgjarnt og efnasamsetning þess (það inniheldur allt að 25% af kalsíumi, magnesíumi og járni sem geta sameinast koltvísýringnum til að mynda stöðugar steindir) á stóran þátt í skilvirkni Carbfix aðferðarinnar.

HVAÐ ER SVONA SÉRSTAKT VIÐ BASALT?

Basískt gosberg (basalt) er mjög hvarfgjarnt og inniheldur málma sem þarf til að binda CO2 í jörðu með myndun steinda. Slíkt berg er gjarnan brotkennt og gljúpt sem táknar að þar er nóg geymsla fyrir steinrunninn koltvísýring. Basalt er auk þess ein algengasta bergtegund á jörðu og nær yfir um 5% af yfirborði heimsálfanna og megnið af sjávarbotninum.

Skoðaðu heimskortið okkar til að sjá hvar basalt er að finna.

Áætlað er að virka sprungusvæðið undir Íslandi geti geymt yfir 400 Gt af CO2. Áætluð geymslugeta úthafshryggja eru talsvert meiri en þau 18.500 Gt af CO2 sem myndu losna við brennslu alls þess jarðefnaeldsneytis sem býr í jörðinni. Spurningin er bara hversu mikið af þessu CO2 er hægt að koma í þetta ætlaða geymslupláss með hagkvæmum hætti.

Holurýmið, efnasamsetningin og algengi basalts gera það að upplagt til að þróa Carbfix aðferðina. Það er ekki þar með sagt að aðrar bergtegundir geti ekki virkað eins vel, tegundir á borð við andesít, storkuberg, þursaberg og setmyndanir sem innihalda kalsíum, magnesíum og járnríkar sílíkat steindir. Verið er að rannsaka þetta nánar í Carbfix2 og GECO verkefnunum.

HVERNIG ER ÞETTA MÆLT?

Til að mæla steinrenningu gastegunda neðanjarðar dælt er niður eru fyrst og fremst stuðst við ferilefni sem hafa þekkta efnafræðilega eiginleika og eru þá tekin sýni úr borholum í námunda við niðurdælingu. Styrkur ferilefnisins í vöktunarholum og jarðefnafræðilegir útreikningar gera okkur kleift að magngreina steinrenningu koldíoxíðsins. Steinrenningin hefur einnig verið magngreind með mælingum á ólíkum ísótópum / samsætum.

Teymið okkar birti nýverið yfirlitsgrein í Nature Reviews, þar sem farið er yfir vísindin og núverandi stöðu þekkingar á steinrenningu koldíoxíðs.